Nasıl bir dönemde yaşadığımızı merak ediyorsanız, emniyet, hukuk ve uygulamalarına bakacaksınız. Polis ne yapıyor, nasıl davranıyor; savcılar ve mahkemeler ne yapıyor, nasıl davranıyor...

En kötü, en acımasız, en zor günlerde bile bu toplumu ayakta tutan düşünceler, çizgiler, duygular vardır. Onlar sayesinde toplum çökmez, ayakta kalır ve yavaş yavaş yeniden canlanır.

Gördüm ki dün gazetedeki törene katılan insanların yüreklerinden bir parça kopmuş. Bu kopuşun adı şüphesiz Turhan Selçuk’tu. Onu kaybetmek derinlikli bir hüznü yaymıştı...

Ama Selçuk’la birlikte yüreklerden kopan başka şeyler daha vardı...

Turhan Selçuk, şüphesiz bir evrensel değer.

Ülkemizde az bulunan.

Karikatürüyle, bakışıyla, ülkemiz insanını derinden etkilemiş, büyütmüş, olgunlaştırmış bir sanatçı.

Kolay erişilemeyecek bir yere çıkmış.

Bu değeri saptamada bir ölçek: Dostu düşmanı sanatını övüyor.

Yitirdiğimiz böyle bir insan.

Bir, bunun hüznü var herkes üzerinde.

***

Derin hüznün ikinci kaynağı ise yerel. Yani toplumumuzla ilgili.

Bir nedeni, Selçuk’un duruşu, toplumsal saflaşmada aldığı yer.

O, Cumhuriyet kazanımlarının güçlü bir taşıyıcısı.

Hele, toplumsal derin ayrışmaların ve saflaşmaların yaşandığı bir dönemde, derhal saf değiştirerek iktidarla iktidarı paylaşmayı yeğleyen bir dizi bukalemunun baş tacı edildiği bir süreçte, Turhan Selçuk, kazanımları omuzlayan bir ağır işçinin adı! Toplumda kaybettirilmeye çalışılan referans noktasında duruyor hep.

İnsanlar, onun açtığı şemsiyesinin altında, kendilerine bir barınak bulmuş.

***

Çizgisi, şiddetli bir toplumsal eleştirinin kaynağı Turhan Selçuk’un.

Çizgisinin ve anlatımının keskinliği, duruluğu, toplumsal eleştirel duruşu, müthiş etkileyici. İnsanları büyük bir kendine çekici özellikte. Bir makalenin anlatamadığı, bir siyasetçinin uzun ve sıkıcı nutkuyla inandıramadığı siyasal gerçekleri, iki çizgiyle bütün insanlara ileten sade, saf bir düşünce.

Bu, bilimsel çerçevede genel kabul gören, zekânın pırıltısının göstergelerinden...

Zekâ ve ona eşlik eden yetenek, zamandan bağımsız işler aynı zamanda. Ortaya koyduklarının önü arkası yoktur.

İşte bu, evrenselliğin, evrensel anlatımın diğer bir adıdır...

Behiç Ak, önceki günkü Cumhuriyet’te Turhan Selçuk’un bu özelliğini çok güzel anlatır:

“...Bir diğer önemli özelliği de yeteneğinin bireyselliğiydi. O kadar kişisel bir çizgi oluşturmuştu ki, anlattıkları ve çizdikleri tarih ötesi bir anlam taşıyordu. 1800’lerde mi çizmiş, gelecekte mi, bakarken hayrete düşerdiniz. Kişisel yeteneğinin bir uzantısıydı bu çizgi ve onu Turhan Selçuk yapan en önemli öğeydi...”

***

Selçuk, aynı zamanda, bir toplumsal ve siyasal tarih hallacı.

Abdülcanbaz ise, diğer bağımsız temaları ve çizgileri gibi, bunun bir aracı.

Abdülcanbaz’ın o ünlü Osmanlı tokadı, ahlaki, dürüst, düzgün davranmayan, siyaseti bir hizmet olarak görmeyen, insanını ve ülkesini ve milletini düşünemeyen, ülkesine bir evrensel uygarlık kuramayan siyaset canbazlarına ve şarlatanlarına ve iktidarlara, ağır bir tokat, okkalı bir şamar aslında.

***

Bir hüzün vardı dün Cumhuriyet’in bahçesine çöken...

Hüzün, gözyaşı, yitiklik, gökten yağıyordu insanların üzerine...

İnsanlar bir şemsiyesiz daha kalmışlık duygusu içinde, bu hüznü derinden yaşıyordu!

Birbirlerine daha bir sokuldular, ellerini-omuzlarını-ruhlarını daha bir birleştirdiler...

Pencerelerini hayata yıllar önce kapatmış büyük yazar Haldun Taner de “kısa ve öz anlatım” ustasıydı.

Sevgili Yılmaz Özdil dünkü “Gizli tanık tutanağı...” başlıklı yazısında gazetecilerin her dönem karşılaştıkları bir olayı yazmış.
Haber kaynağı ile gazeteci ilişkisinin sınırlarını...
Haberci nerede durmalı, haber kaynağını nasıl test etmeli, haber veren (verecek) kişi haberciyi kullanmaya mı çalışıyor, vs.
Bunun sınırlarını belirlemek çok zor.
Geçmişte çok gördük, izledik.
Herkes bugün Yılmaz Özdil’in gösterdiği duyarlılığı göstermiyor. Kimi zaman, kaynak kişinin, kendisine kasıtlı bilgi getirdiğini bildiği halde, “şartlar onu gerektiriyor” (!) diye, bile bile lades diyor. Ve üstelik o adama para da ödüyor!
Para ödeyerek kendisinin büyük gazetecilik yaptığını sanan pek çok gazeteci (!) var ülkemizde.
Bu vaktiyle çok tartışılmıştı. Parayla konuşturduğun kişi, senin istediklerini de söyler mi? Yoksa, hem parayı alır, hem de seni kandırır mı? Ya da, “ne kadar para o kadar itiraf” düşüncesi mi egemendir?..
Bu haber kaynağı, bazen gazetecinin kendisi ya da patronu da oluyor!

İtirafçı medya patronu!..
Bakınız, eski medya patronu Dinç Bilgin, iki gündür Taraf Gazetesi’ne açıklamalar yapıyor. Kamuoyu karşısında neredeyse “İtirafçı medya patronu” var!..
Dinç Bilgin olayı ayrı bir konu.
Bu kadar darbe yemiş bir patronun, üstelik kendi açıklamasına göre, “yeni gazete çıkarmak için yanıp tutuşan” bir medya patronunun Başbakan Erdoğan’a ve Taraf Gazetesi’ne dizdiği övgüler ise, geçmişteki yanlışlarının tekrarı gibi.
Geçmişte, diğer siyasetçilere olan tavırların yanlış olduğunu söylerken, bugünkü güçlü siyasetçilere yakınlaşma çabası ciddi tartışma konusu. (E kardeşim Hulki, sen de herkesi eleştirdiğin için adam olmuyorsun! Sen de biraz güçlüye yaklaş, pohpohla, ne kaybedersin değil mi?.. Üstelik eleştirdiğin kişi, belki yarın yeni gazetesinde sana milyonlar verecek kişi olabilir, salaklığına doyma!..)

Kurtuluş mümkün mü?
Gelelim tekrar Yılmaz Özdil’e.
Özdil özetle diyor ki; “Erzincan Başsavcısının içeri atılmasına vesile olan gizli tanıklar defalarca ve çeşitli biçimlerde bize ulaşmak istediler. Her defasında Savcılara gitmelerini söyledik, görüşmedik. Sonra gördük ki, başka gazetelerde ’gizli’tanıkların boy boy açıklamaları var.”
Özdil’in çıkardığı sonuç da şu:
“Eğer hukuka inanmasaydık, gazeteciliğin sınırlarını bilmeseydik, tıpış tıpış kapımıza gelen ve hatta peşimizden koşan gizli tanıkların üstüne balıklama atlasaydık, şu anda yandaş medyanın manşetlerine ’ampül’gibi konmuştuk!”
Sevgili Özdil, kendisinin ve Uğur Dündar’ın böylece “kurtulduğunu” (!) düşünüyor.
Bence yanılıyor.
Çünkü, hukuka inanmak iki taraflıdır. Bizlerin inandığı gibi, karşımızdakilerin de inanması gerekir.
Allah göstermesin. Diyelim ki, bu sözde “gizli tanıklar”, gittiler bir yerlere ve sizin dediklerinizin tersini anlattılar.
O zaman ne olacak?
Hukuk kime inanacak? Kendinizi nasıl anlatacaksınız? Anlatmanız ne kadar süre, ne kadar ay ve belki de yıl alacak?
Bugün başına “iş” gelen meslektaşlarımız da bundan yakınmıyor mu?
O yüzden, Allah herkesi “hukuksuzluktan” korusun.

Allah’ın adaletine sığınmak
Geçen yazımın başlığı, “Eğri cetvelden doğru çizgi çıkar mı?” idi. (Bu sözün bir filozofa ait olduğunu yazmıştım. Düzeltiyorum, Hz. Ali’ye aitmiş.)
Başıma gelen “hukuksuzluğu” anlatmıştım. Beni savunması gereken avukatım, hukuk bilgilerini aleyhime kullanmış, bana dava açmıştı. Ben de “bana dava açan avukat beni nasıl savunacak?” düşüncesiyle, diğer davalarıma girmesin diye onu azletmiştim.
Bu, “haksız azil” imiş!.. Yani, ben (Bu, siz de olabilirsiniz) davalı olduğum avukatla çalışmaya devam edecekmişim!
Siyasal’da bize “Hukuk mantık bilimidir” diye öğretmişlerdi. Aynı zamanda etik bilimidir de.
Şimdi araştırıp öğreniyorum ki, mahkemede, davacı avukat lehine “bilirkişilik” (!) yapan da bir avukatmış! Ve, üstelik davacı avukatın arkadaşı!..
Hukuka bakar mısınız?..
Hukuksuzluğa karşı, olayı, hukukun olduğu yere kadar kovalayacağım!
Laik bir ülkede ve hukuk devletinde, hukuka sığınmaktan başka çaremiz yok.
Ama, sevgili Özdil’e de diyorum ki, Allah’ın adaletine de sığınmalıyız.

Hulki Cevizoğlu - 10 Mart 2010

Bundan yaklaşık bir sene kadar önceydi. Benim için bir hayli uzun sayılabilecek bir süre İstanbul'dan, eşimden, çok sevdiğim kızlarımdan uzak kalmıştım, zira emir büyük yerdendi... Zorunlu olarak bir Trakya tatiline çıkmam icap ediyordu. Ben de sırf şahsıma verilen bu vatan görevini layığıyla yerine getirebilmek için ailemden, çocuklarımdan ve tüm sevdiklerimden tam üçbuçuk ay ayrı kaldım...

Hemen yan tarafta yer verdiğim bu fotoğraf, bahsettiğim tatile çıkarken çekilmişti. Türkiye'nin en önemli bilim insanları ile birlikte Metris Cezaevi'nin kapısına doğru ilerlerken (17 Nisan 2009 - önden arkaya Prof. Dr. Mehmet Haberal, Prof. Dr. Ferit Bernay, Hamdi Gökhan Ecevit, Prof. Dr. Erol Manisalı, Ömer Sadun Okyaltırık, Prof. Dr. Fatih Hilmioğlu)

Aslında bu fotoğraf nedeniyle ben bir özür borçlu olduğumu düşünüyorum... Öncelikle çocuklarıma, tüm Türk çocuklarına! Daha sonra da anneme, rahmetli babama, bana her zaman ikinci bir anne olan ablama, beni yetiştiren ve bugünlere gelmemde büyük emeği olan öğretmenlerime...

Sizler! Sakın bana hakkınızı helal etmeyin! Sebep bu fotoğrafın bizzat kendisidir!

Bu fotoğraf var ya, bu fotoğraf... Türkiye'de ne kadar yasadışılık varsa, ne kadar kokuşmuşluk varsa, ne kadar yolsuzluk-hırsızlık varsa, ne kadar sosyal adaletsizlik varsa, kadrolaşma, yandaş kayırma, peşkeş çekme, devlet imkânlarını ve kamu görevlerini suistimal... Aklınıza ne gelirse her şeyin aynasıdır bu fotoğraf!

Yok öyle hemen bu fotoğrafta beni Türkiye'nin en önemli fikir ve bilim insanları ile birlikte tatile çıkarken görünce, duygusal davranmayın sakın... Saydığım tüm bu kötülüklerin baş sorumlusu bizleriz! Bugüne kadar karşısında eğilmediğimiz, boyun bükmediğimiz emperyalizmin ve faşizan baskıların karşısında gerçekten de eğilip bükülmeliydik belki de... Kimbilir belki de, her ihanete gözümüzü kapayıp, hiçbirine sesimizi çıkarmamalıydık... "Adam sen de, bana ne" deyip geçmeliydik herhalde... O zaman bu fotoğraf, bu sayfada kesinlikle yer bulmayacaktı. Ben de özür mözür dilemek zorunda kalmayacaktım çocuklarımdan, ailemden, bana hakkı ve emeği geçen öğretmenlerimden ve tüm sevdiklerimden...

Evet, şimdi ben açıkça özür diliyorum... Hatta bununla ilgili bir özür diliyorum kampanyası da ben açıyorum... Ve diyorum ki:

Başta devlet büyüklerimiz olmak üzere, tüm Türk Halkı'ndan özür diliyorum, çünkü ben Atatürkçüyüm, laikim ve cumhuriyetçiyim; hep de öyle kalacağım!

Yasama'dan özür diliyorum, çünkü artık katılımcı demokrasi ve çok seslilik adına ne yazık ki ortaya hiçbir şey koyulamadığını, demokrasi ve sosyal hukuk devleti noktasında beni tatmin edemediğini söylüyorum!

"Adalet devletin temelidir!" sözüne tamamen katılmakla birlikte, adaletin ve adalet duygumuzun da neredeyse tamamen Türk Ulusu'nun elinden alındığını söylüyorum! Bunun için de özür diliyorum! (Hukuka ve adalete işi düşmüş, masum ama mağdur bir vatandaş olarak nereye gideceğini, hangi kapıyı çalacağını bilen varsa lütfen bana da söyleyiversin).

Evimize gelen misafirin davetli ya da davetsiz olup olmadığına bakmaksızın her türlüsünü sevip baştacı ettiğim halde, hiçbir geçerli ve somut sebep yokken sabahın kör vaktinde 8-10 kişi gelen "elçileri" sevmiyorum! Özür diliyorum...

Aslında görevi benim gibi mağdur vatandaşlara yardım etmek olan ancak hukuksuz ve yasal olmayan yaklaşımlar karşısındaki itirazlarıma mukabil "Saat sabahın beşi oldu. Biz burada kimseyi idam etmiyoruz!" diye çıkışan kamu görevlilerini asla tasvip etmiyorum, görevde kalmalarını hiç istemiyorum! Kusura bakmayın, bunun için de özür borçluyum!

Son olarak, üçbuçuk ay süren mecburi tatilim nedeniyle büyük üzüntü çeken, maddi ve manevi birçok sıkıntı yaşayan eşim, çocuklarım, annem ve ablamdan da özür diliyorum.

Özür diliyorum çünkü bu haksızlığı, yaşadıklarımı asla ve asla unutamıyorum... Mevcut hukuk ve adalet sistemimiz içerisindeki haksızlıkların, usûlsüzlüklerin, yasadışılıkların, keyfiliklerin hesabını birilerinin mutlaka vermesi lazım... Kişisel bir kin filan değil bu, ama sadece ve sadece geleceğe karşı olan ulusal ve toplumsal sorumluluk duygusu, birilerinin bu hesabı vermesini elzem kılıyor.

Bu hesabın kişisel olarak bana verilmesinden de vazgeçiyorum, yeter ki hapishanelerde ve hastanelerde yatan, haksız yere tutuklulukları devam eden masum değerlerimizi artık serbest bıraksınlar!

Nazi Almanyası'nda yaşayan Martin Niemöller ismindeki bir papazın anılarında yazdığı şu satırlara eminim çoğunuz aşinasınızdır:

"Önce sosyalistleri gelip aldılar. Sesimi çıkarmadım çünkü sosyalist değildim. Daha sonra gelip sendikacıları topladılar. Yine sesimi çıkarmadım çünkü sendikacı da değildim. Ardından Yahudileri toplamaya geldiler. Ben Yahudi olmadığım için yine sesimi çıkarmadım. En son beni götürmeye geldiklerinde ise etrafımda benim için sesini çıkaracak hiç kimse kalmamıştı."

Allah göstermesin, gün gelip de bu sözleri hatırlayıp hayıflanmak yerine, gerekli toplumsal tepkilerin doğru yer ve zamanda ortaya koyulması yerinde olacaktır.

Özür dilerim!!!

Sevgili Yılmaz Özdil dünkü “Gizli tanık tutanağı...” başlıklı yazısında gazetecilerin her dönem karşılaştıkları bir olayı yazmış.

İşte, dedim, bu! Filiz Onur, “Bursa Hâkimiyet” gazetesindeki “Kadın Kadının Dostudur” yazısında, “Kadın kadının kurdudur” deyişini tersine çeviriyordu. Yaptığı saptama doğrudur: Kadının en büyük dostu, yine kadındır, kadınlardır, kadınlar olmalıdır!

***

8 Mart Dünya Kadınlar Günü’nde, iktidar başının Türkiye’yi (ve aslında çağdışı ideolojisi gereği bütün kadınları) tam teslim almak için giriştiği anayasal hukuk darbesini yazacak değiliz! Ama şu “mübarek” 8 Mart günü, iktidarı ve başını sorgulayabiliriz: 8 yıldır iktidardasınız! Kadınlar için ne yaptınız! Başlarını daha iyi kapatmaları ve ev kadını olarak kalmaları için sarf ettiğiniz çabaların dışında!

Kadının statüsü bakımından Türkiye “güzel ve verimli” bir ülke! Kadını çalışmayan bir ülkenin ekonomik, sosyal, siyasal ve kültürel durumunu görmek isteyen biri,Türkiye’ye bakabilir! Burası iyi bir laboratuvardır!

“Kadının Statüsü Genel Müdürlüğü”nün Kadının Durumu raporu yayımlanmış. İktidar ve “büyük demokrat” pozundaki yandaş papağanları utanmıyor mu şu rezil durumdan: Ülkemizde kadınların sadece yüzde 26.1’i çalışma hayatına katılıyor. 128 ülke arasında 123. sıradayız!

Ya şu rakamlardan: Dünya Toplumsal Cinsiyet Eşitsizliği endekslerine göre, Türkiye 134 ülke arasında sondan 6. sırada! Diğerleri: Suudi Arabistan, Mısır, Katar, Çad, Pakistan, Yemen!

Peki 8 yıllık döneminde okuma yazma bilmeyen kadın sayısının artmış olması da mı yüz kızartmıyor: Yıl 2010, toplam 36 milyon kadından yüzde 10’u (3.7 milyon) okuma yazma biliyor. 6.9 milyonu ise sadece okuma yazma biliyor, yani diplomasız okuryazar! (İSMMMO: “Kadınım, İşsizim, Mutsuzum” raporu)

Türkiye’de işsizlik oranı açıklandı ve kıyamet koptu ya! Türkiye İstatistik Kurumu’na göre, işsiz sayısı 233 bin artarak, 3 milyon 270 bin kişiye (yüzde 13.1) ulaşmış (2009 son çeyreği). Şüphesiz ki bunlar resmi rakam… Ayrıca, bir ülkenin gerçek işsizlik rakamını öğrenmek isterseniz, işgücüne katılmayan kadın oranını da buna eklemelisiniz.

Yani, AB’de kadınların işgücüne katılma ortalaması yüzde 60 (Danimarka ve İsveç’te yüzde 75!). Bizde yüzde 26.1. Aradaki fark yüzde 33.9! Eh artık, bu yüzdenin bizdeki rakamsal karşılığı ne ediyorsa, bunu işsizler sayısına katmalıyız! Bu yüzde 33.9’luk rakam, AB ile Türkiye arasındaki ekonomik gelişmişlik uçurumunun önemli bir kısmını açıklıyor! Kadının diğer bütün alanlarda statüsü geri! (Akademik dünyamız dışında!)

***

TÜYAP’ın Bursa Kitap Fuarı’nda, Bursa ve çevresinden okurlarla buluştuk; Ataol Behramoğlu ve Haluk Çetin’in şiir dinletisinde büyük bir keyifle yeniden bulunurken, baktım, dolu salonun çoğunu kadınlar oluşturuyor. 15 kadarı da türbanlı! Ataol’un uzuuuun imza kuyruğunda da (şiire döneceğim artık!), çoğunluk kadınlar ve kızlardı, türbanlılar dahil!

Bursa Hâkimiyet yazarı Filiz Onur’un yazısını okurken, o sırada elimin altındaki Kalenderiye (Gürsel Korat) kitabında betimlenen, yönetici Osmanlı erkeklerinin kadınlarını anımsadım. Kadınlar arasında kıskançlık, çekememezlik tepe noktalarda!

Nedeni açık: Kadınlara biçilen yaşam alanı daracık! Başka çıkış yolları yok, o dar alanda oynuyorlar! Dolayısıyla, birbirlerinin kuyusunu kazıyorlar!

Ama bugün öyle mi? Bütün alanlar kadınların! Ufukları bence sonsuz! Ancak sosyal alanda birbirleriyle uğraşmak, kadınların aşması gereken önemli sorunlardan biri. Kadınlar dayanışarak, birbirlerinin elinden tutarak zorlukları aşabilir.

Şu, tepeden devlet bakanlığı koltuğuna oturtulmuş bakan hanımı düşündüm, “Eşcinsellik hastalıktır, tedavi edilmesi gerek” diyen... Durmadan cinselliğe takan, Türk aile yapısı diye, kafasındaki gericiliğin uyduruktan şablonlarını topluma kakalamaya çalışan ve bu yolda da çaba sarf eden... Onu kadınlara havale ediyorum!

Ve, Türkan Saylan’ı sevgiyle anıyorum...

Saylan’a bakış, demokrasiye, saydamlığa, kadın kurtuluşuna, erkek egemenliğin zincirlerini kırmaya, uygarlaşmaya, çağdaşlaşmaya, hukuka ve hukukun üstünlüğüne, yani ne kadar gelecek varsa, bütününe karşı, bir sağlam duruştur, bakıştır!

Mihenk taşı gibi bir ayraç! Gerisinin yeri bence uygarlık çöplüğüdür!!

Kadınlar Günü kutlu olsun!

Bu e-Posta adresi istek dışı postalardan korunmaktadır, görüntülüyebilmek için JavaScript etkinleştirilmelidir